Wat is Brazilian Jiu Jitsu (BJJ)?

Brazilian jiu jitsu (BJJ) is een op grappling-gebaseerde vechtsport. Het doel is een tegenstander te controleren op de grond, en vervolgens op te laten geven door middel van een submission. Een submission kan van alles zijn, denk hierbij aan een gewrichtsklem (arm- of beenklem), een verwurging (rear naked choke), of een spiercompressietechniek (calf slicer). Maar, in de praktijk kan eigenlijk alles een submission zijn, zolang de ander maar opgeeft. BJJ staat in het algemeen ook wel bekend als ‘grondvechten’.

Het controleren van een tegenstander is meestal gemakkelijker op de grond dan in een staande positie. Hierom is BJJ erop gericht een persoon naar de grond te kunnen halen (takedown), om vervolgens een dominante positie te verkrijgen met behulp van de correcte techniek en zwaartekracht. Om vervolgens naar een submission toe te kunnen werken, en de tegenstander te laten opgeven.

Braziliaans jiu jitsu staat bekend als een vechtsport waarbij een kleiner persoon kan winnen van een grotere tegenstander op de grond, door middel van het toepassen van de correcte technieken met hefboomeffecten en zwaartekracht. Letterlijk vertaald uit het Japans staat jiu jitsu voor ‘de zachte of soepele kunst’.

Brazilian jiu jitsu in Nederland

Wil jij BJJ of grappling beoefenen in Nederland? Je vindt hier een complete lijst met sportscholen in Nederland waar je BJJ en/of grappling kunt beoefenen.

De geschiedenis van Brazilian Jiu Jitsu

Mitsuyo Maeda, grondlegger BJJ

BJJ heeft zijn oorsprong in het Japanse judo. In het einde van de 19e eeuw emigreerden er verschillende Japanners naar Brazilië. Mitsuyo Maeda was er hier één van. Maeda (foto) was een judo-expert die zelf een student was van Jigoro Kano (grondlegger van het moderne judo). Er wordt hedendaags veel gediscussieerd over hoe de verspreiding van wat tegenwoordig bekend staat als ‘Brazilian Jiu Jitsu’, nou precies tot stand is gekomen.

De bekendste theorie gaat als volgt. Maeda begon de Japanse vechtsport te verspreiden en gaf les aan de toen 15-jarige Carlos Gracie, de oudere broer van Hélio Gracie. Tien jaar later opende Carlos de eerste Brazilian Jiu Jitsu school in Rio, welke bekend staat als ”Academia Gracie de Jiu-Jitsu”. Carlos’ jongere broer Hélio, innoveerde het grondvechten tot wat tot de dag van vandaag bekend staat als ‘Gracie Jiu-Jitsu’.

Echter, wordt er door verschillende historici getwijfeld aan dit eenzijdige verhaal. Er wordt gezegd dat er naast de ‘Gracies’, nog andere belangrijke invloeden waren. Het lijkt dus allemaal niet zo zwart-wit te zijn, maar er nog meerdere personen waren die bij hebben gedragen aan de ontwikkeling van jiu jitsu in Brazilië. Jiu jitsu wordt in Brazilië ook wel ”Arte Suave” genoemd (vertaald vanaf het Japans).

Gracie Jiu Jitsu en Brazilian Jiu Jitsu

Gracie jiu jitsu logo

Deze twee termen worden veel door elkaar gebruikt. Is er een duidelijk verschil tussen deze twee termen?

De Gracie familie ziet zichzelf als de grondlegger en noemt het daarom vaak Gracie Jiu-Jitsu. Internationaal wordt er vaak verwezen naar Brazilian jiu jitsu, wanneer we het hebben over jiu jitsu uit Brazilië (ook om te differentiëren met Japans jiu jitsu).

Hierbij komt ook nog eens dat er tegenwoordig een duidelijk onderscheid is tussen sport en zelfverdediging. Zo wordt met ‘Gracie Jiu-Jitsu’ vaak het zelfverdedigingsaspect bedoelt, en met BJJ het sport-aspect.

Japans Jiu Jitsu en Brazilian Jiu Jitsu

Wat is het verschil tussen Japanse jiu jitsu (JJJ) en Braziliaans jiu jitsu?

Japans jiu jitsu is een zelfverdedigingskunst met oorsprong in de Japanse samoerais (Japanse krijgers). Tegenwoordig wordt deze zelfverdedigingskunst nog steeds beoefend. Technieken die worden beoefend zijn trappen, stoten, worpen, klemmen en verwurgingen.

Het verschil tussen Japans jiu jitsu en Braziliaans jiu jitsu is dat BJJ er vooral op gericht is het gevecht naar de grond te halen. Bij Japans jiu jitsu wordt er ook op staande technieken gefocust zoals trappen en stoten.

De groei van Brazilian Jiu Jitsu

royce gracie in de ufc

Brazilian jiu jitsu is in de afgelopen 25 jaar enorm aan populariteit gegroeid. De sport wordt tegenwoordig over de hele wereld beoefend.

Dit komt allemaal door de oprichting van de Ultimate Fighting Championship (UFC) in 1993. De UFC was opgericht in de VS om te testen welke vechtsport het beste was. Zo namen verschillende atleten van de hele wereld het tegen elkaar op om te testen welke discipline het meest effectief was. Worstelaren, boksers, karateka’s en kickboksers namen het tegen elkaar op.

Tussen de deelnemers zat ook een kleine jiu jitsu beoefenaar uit Brazilië, genaamd Royce Gracie. Royce (foto) nam het op tegen verschillende vechters en won van al zijn tegenstanders in de eerste vier evenementen van de UFC (UFC1-4*) tussen 1993 en 1994. Deze partijen won hij niet zomaar, maar overtuigend. Hij wist iedereen te laten opgeven door middel van verschillende submissions, zoals armklemmen en verwurgingen.

Naast de overtuigende overwinningen, viel het de mensen op dat Royce geen grote of sterke atleet was. Royce was een kleine vechter die superieure techniek gebruikte. Na de eerste UFC-evenementen werd jiu jitsu als een soort van ‘super power’ gezien, en sindsdien wordt de vechtsport internationaal beoefend.

*Voor de UFC-fanatiekelingen onder ons, Royce versloeg hier ook de twee Nederlanders: karateka Gerard Gordeau (UFC 1) en judoka Remco Pardoel (UFC 2).

Het bandensysteem van BJJ

bjj bandkleuren

Braziliaans jiu jitsu heeft net als vele andere vechtsporten een bandensysteem ter aantoning van het niveau van een beoefenaar.

Er wordt hier onderscheid gemaakt tussen volwassenen (16+) en kinderen (-16). Voor volwassenen zijn er vijf banden met de volgende kleuren (op volgorde): wit, blauw, paars, bruin en zwart.

Voor kinderen bestaan er de volgende banden (op volgorde): wit, grijs, geel, oranje, groen. De groene band voor kinderen kan gezien worden als de ‘zwarte band onder de kinderen’. Sommige sportscholen gebruiken meer banden voor kinderen, namelijk: grijswit, grijszwart, geelwit, geelzwart, oranjewit, oranjezwart, groenwit en groenzwart. Deze banden worden als tussenbanden gebruikt. Nadat kinderen één van de banden hebben doorlopen en 16 jaar oud worden, gaan ze verder als blauwe band bij de volwassenen.

Naast de banden kun je per band ook nog strepen krijgen. Per band kun je maximaal 4 strepen krijgen. De strepen kunnen worden gebruikt om progressie bij te houden. Als zwarte bander kun je ook nog gepromoveerd worden, zo volgt er na de zwarte band de ‘1e graad zwarte band’, vervolgens de ‘2e graad zwarte band’ etc.

BJJ zonder judopak – No gi/Submission Grappling

Braziliaans jiu jitsu wordt ook zonder een judopak (of gi) beoefend. Dit wordt no gi (geen gi) genoemd. No gi Brazilian jiu jitsu, of no gi jiu jitsu wordt ook wel submission grappling genoemd.

Het beoefenen van de sport zonder een judopak verandert de dynamiek van de sport. Er is bijvoorbeeld een stuk minder frictie en er is geen kleding om vast te pakken. Hiernaast kun je ook geen kleding gebruiken voor bijvoorbeeld een verwurging. No gi wordt meestal beoefend in een korte sportbroek en een rashguard (compressieshirt).

no gi jiu jitsu

De volgende termen kunnen allemaal gebruikt worden en betekenen nagenoeg hetzelfde:

  • No gi Brazilian jiu jitsu,
  • No gi jiu jitsu
  • No gi
  • Submission grappling